Amuitz

eta zer geratzen da guzti hartatik?

Iristen naiz, bidea aurrera eginda, biribilgune batera.

Itxaron behar dut, itxaron behar dugu errepide beretik gentozen guztiak. Jatorri berdina eta antzeko iragana genuen, leku beretik gatoz, paisaia berberak ikusi ditugu bidean, oztopo berberei egin behar izan diegu aurre.

Orain, biribilgunean bidea utzi behar diegu honaino gure aurretik iritsi direnei, beste inguru batzuetatik zetozenei, haien etorkizuneko norabidea bilatu nahian dabiltzanei.

Hemen nago, pixkanaka aurreratzen, poliki ari naiz bidegurutzera iristen, noizbehinka geratzen da lekua gutakoren batentzat.

Azkenean ni ere sartu naiz korronte zirkularrean, eta ibai zabalago batek narama bueltaka, nire irtenbidea aurkitzen dudan arte. Horra iritsita baztertu egiten naiz bidearen zati berriari ekiteko. Eta orain pentsatzen dut: nondik nentorren ni? non daude nirekin batera zetozenak, oztopo berberak nirekin gainditu zituztenak? nortzuk dira nire oraingo bidaideak?

eta zer geratzen da guzti hartatik?

Ehunka harlauza karratu

eta erdian zulo eliptikoa

eta handik jauziko naiz

bihar goizean

lehen solairuaren altueran egoteko.

Ehunka beiraki laukizuzen

eta haietatik argi-izpi paraleloak

eta handik begiratuko dut

bihar goizean

lehen eguzkiaren altueran egoteko.

Duela egun batzuk tiraderako metalezko kutxatik argazki zaharrak atera nituenean, oroitzapenak etorri zitzaizkidan nahigabean bata bestearen atzetik.

Gaur berriz, sukaldeko armairuaren barrenetako iluntasunean gordeta zegoen metalezko plater bat atera dut, eta oroitzapenak ez, iraganaren pasarte oso bat erori zait gainera.

Kanpin dendaren aurrean ilunabar oro jaten genituen makarroi eta saltxitxa piloen arrastoak ere usaintzen nituela iruditu zait une batez.

Elkartasuna Kubako herriarekin

Azpiegitura zibilak hondatuta, argindarra garraiatzeko instalazioak deseginda, 320.000 etxebizitza eraitsita, uztak galduta:

Cubainformación

Euskadi-Cuba elkartea
Euskadiko Kutxa - Caja Laboral
3035-0134-46-1340041182

Eskerrik asko

Telefono fakturaren atzealdean

arkatzez idatzitako hizki okerretan

zirriborratu nituen bat-batean

itsas urruneko uharteetako

filosofo batek esandako hitzak.

Ozen irakurri zenituen

baina ez ziren zuretzat.

Irakurri nizkizun berriro

baina ez ziren zuretzat.

Txoroak beti txoro

erantsi zenuen.

Ur karbonikoko burbuila baten barruan bizi den intsektu txiki baten begi niniaren zentroa.

Zentral elektriko bateko zirkuituak kontrolatzen dituen paneleko argitxo baten izpi ia ikusezina.

Ezer ezaren muga ezartzen duen puntuaren baitako muina.

Hortxe dago nire etxea.

Bagatoz urrunetik

itzulerako bidaian,

atzean utzita

–eta agian ere, oroimenean–

urak zizelkatu zituen asmoak,

haizeak ekarritako lagunak,

ilargi onak zaindutako ametsak.

Eta bide osoan

zure gorputzak gogora arazten

aurrera goazela,

edo biraka,

edo geratzen garela une batez

urrunean ezer ez dagoela irudikatzen.

Ezustean harrapatzen gaitu gehienetan,

mendiaren labarren artean

bat-batean sortutako ur jauzia balitz bezala

zuhaitzen adar hostoetan itsasten den lainoa.

Oharkabean, hildakoen omenez

paratutako oroitarrietatik sortua

hurbiltzen zaigu zori ezkutua,

tximeleta zahartuen hegaldia bezala,

dardarati.

Ahots batek nahigabean adierazten digu

ordua iritsi dela,

edo baratza saldu nahi zuen bizilaguna hil dela,

edo entzierroan behi batek gazte bat

larriki astindu duela heriotzaraino.

Sugandila txiki batek

bideko harrixkak saihesten dituen bitartean

ezustean harrapatzen gaitu lainoak berriro.

Beharko nituzke agian beste hainbat bizitza,

baina ordubete eskas batekin

moldatu beharko naiz

su hau itzaltzeko.

Eta lan horretan hasten naizenean

konturatzen naiz ez dela denbora kontua,

ez eta gogo arazoa ere.

Hotza da behar dudana,

beste hainbat bizitzen itxaroan

lortu ezingo dudan izotza.

Orain hemen nago,

beste abuztu bateko suaren menpe,

dagoeneko biluztu diren

labore-lurraldeen ertzean.

Ordu erdia besterik ez da igaro.

Eta ez nago bakarrik.

Bi muturren artean murgiltzen gara erdibidetik asko aldendu nahi izan gabe. Bakea eta lasaitasuna topatzen ditugu oparotasun gehiegizkora edo txirotasun gorrira hurbiltzen ez garenean. Iruditzen zaigu bi polo kontrajarrien arteko erdigunean dagoela bertute gorena. Hala izango da.

Ez dakigu ordea, bidea bihurritzen denean eta halabeharrez amildegiaren ertzera modu arriskutsuan inguratzen garenean, ez dakigu orduan lasaitasuna mantentzen, ez dakigu paisaia ikaragarriaz gozatzen, ez gara konturatzen bizitzan ibili beharreko beste tarte bat besterik ez dela. Onik aterako gara patuak hala nahi badu. Edo ez.

Eta amildegiaren ertzetik azkarregi aldentzeagatik beste alderaino iristen bagara, marmolezko pareten kontra jotzeko beldurra sentitzen dugu, gorputza higatzeko izua, hezurrak txikitzeko ikara.

Erdibiderako jauzia egingo dugu berriro, lasaitasunaren bila, atsedena lortu nahian, eta horrenbeste jotzen dugu bidearen erdigunera, bizitza erdi bizi besterik ez dugula egiten.

Banoa Baigorri, Oteitza eta Larraga arteko artadietan galtzera.

Noizbehinka nekazariak gidatutako traktorea zeharkatzen duen bidean gora, dagoeneko zainzuriak eman dituzten landare ilaren artean, ohorezko hondarrean pilatutako harri landuen azpitik sortzen diren masustondoen fruituak jatera joango naiz, mendi garaietatik datozen ibarrak elkartzen diren puntuan, mendi sakratuaren azpian, udako berotan ere idortzen ez diren aintziren ondoan, buztin gorritan oinetakoak zikintzera. Iparraldera begiratuko dut, mendi tontorretatik agertzen diren hodeiek ekaitza dakarten jakiteko, eta orduan buelta hartuko dut hegorantz, ibai ondoko bideari jarraituz etxeko babesa bilatzeko.

Eguzkiaren azken argitan, artzaina agurtuko dut, eta une batez, bere bakardadearen esanahia ulertuko dut.

Ortzian zehar egiten dut hegan

hodeien artean

eta atzean uzten ditut,

berriro etorriko ez den haizeak bezala,

harrapatu ezin ditudan ideiak,

ulertu ez arren behin eta berriro

irakurtzen ditudan hitzak,

zeru urdinaren doinuarekin

pentagrametan elkartzen diren soinuak,

airean ibiltzeari uzten diodan arte

poliki,

hartzen dut lur

eta zutik jartzen naiz indartsu

oroitzen dudan otoitz bakarra esanez,

zergatia jakin gabe,

adierazten dudan ezer ulertu gabe,

soilik oinak zoruaren gainean

sentitzen ditudalako,

eta burua zure besoen artean.

Kolorerik gabeko isiltasuna,

hutsune gardena,

itzalitako keinuen

aukera infinituak,

sosegu eta patxadazkoak,

betikotasun zatiezinean

bihurtutako beste une bat,

eta azkenik geratzen naizenean

istant honetan geldirik,

urruntasunean egiten duzu ulu

isiltasuna leherraraziz,

espazioa koloreztatzen duzu

play sakatu izan bazenu bezala.

Indietako gaztainondoak ibai ertzean

gaueko ordu txikitan,

aurpegi borobila eta esku iheskorrak,

bizitza berri baten sorrera lizuna,

erabili eta botatzeko argazki kamara batekin

egindako argazkiak non dauden

galdetzen duzunean,

hamasei lerrotako olerki bat idazteko tinta

boligrafo lehertua zikintzerakoan,

telefono zenbaki bat, sei lau…

dagoeneko zerrendatik kendutakoa,

eta aditzik gabeko esaldi kateatuak,

olagarroa piper berdearekin

eta barruko arropa leihoan zintzilik,

hizkuntza zahar baten azken ahotsa

mahai gaineko sagarren artean,

hori dena da ahanztura,

Bazenekien egun hau iritsiko zela
eta noiz hasi ote zen dena
abesten hasiko zinela,
erantzunik gabeko
doinua aireratzen.
Biharamunetik aurrera
zereginik gabe geratu ondoren
dardarka esnatuko zinela.
Ez zenekien, ordea,
errepikatutako esaldiari
helduko zeniola alperrik,
musikaren doinuak ihes egingo zizula
pianoaren teklatuaren gainetik,
argindarra joaten denean
hozkailuko izozkiak urtu
eta jario likatsuan erortzen diren bezala.

Izerdi usaia artilezko jakan,
trenbide ondoko txaboletan
tximinia azpiko sutondoan
lehortutako galtza eta galtzerdiak,
egun batzuetako bizarra,
ile txima orraztu gabeak
koloretako pilotak
malabarismoak egiteko
supermerkatuaren aurrean,
txanpon batzuk eskatzen,
eta bere begien aurrean
bezero urduriak igarotzen
sekula jango ez dituzten
babarrun tonak gainean.
Trasteak biltzen ditu, goseti,
eta jasotako diruarekin
geratzen ez dena erosi nahi du gajoak.

Zur ederreko altzarien kolore ilunaren ordez
plastikozko apaletako gris itzaliak
betetzen ditu egongelako paretak,
zuhaitzetako hosto zabalen artetik
txolarreen txioak entzun ordez
itsas ontzien eta trenen zarata datorkit,
eta droga izugarrien eraginpean egongo banintz bezala
beldur irrazionala jasaten hasten naiz,
ulertezina eta arrotza, erotasunetik gertukoa,
ingurukoengan sumatzen ez dudan erotasuna,
urruna eta sakona, beldurretik gertukoa,
garai zahar eta ahaztuak biziberritzen dizkidana.
Baina zuretzako prestatu behar nuen abestia
eskuetatik joaten ari zait oraintxe,
eskaini nahi nizun olerkiaren lerroak
leihoaren zirrikituetatik ihesi doaz,
eta berriro nire onera etortzen saiatzen naiz,
alperrik eta nekaturik,
agortuta abuztuko galsoroen antzera,
itxaropenik gabe eta unaturik,
itsasbeherak arroketan utzitako
putzu gazien eta beroen modura.

 
Euria egiten duenerako teilatu bat daukanari ur tantek ez diote gehiegi eragiten. Teilatua pitzatu gabe badago behintzat, aterpean itoginik sortzen ez bada behintzat, filtrazioek paretetako pintura altxatzen ez badute behintzat. Euri fina orduetan etenik gabe teilen gainetik irristatzen denean eta mendi magaletik jaisten den behe lainoak egurrezko habeak blai uzten dituenean aire osoan hedatzen diren ur tanta ikusezinek bazter guztiak ukitzen dituzte, eta arroka sendoenetako zirrikituetatik sartzen dira lur azpiko errekak sortzen.

Gure inguruan hedatu da laino limuria, eta gure baitan sartu, eta arrasto meharrak sortu, eta bat-batean atera egin da jauzi luze batean amildegian osatu duen zulo batetik behera, barren barreneko bide ezkutuenak igaro eta gero.

Alkandora kendu nahiko nuke
kolpe bakar batez,
eta urratu,
leihora ateratzen naiz
haizea hartzera,
eta ezin,
bihotza taupaka dabil ero
eta giharrak tinko ditut
hanka puntetatik sorbaldaraino
pertsiana veneziarrak
danbateko batez
ixten diren bitartean,
non zauden ez dakidalako,
eta antsietatearen oroimenak
hitz guztiak burmuinetik
eraman dizkidalako.

Udako solstiziorako hilabete geratzen denean
zuhaitzetako itzal perfilatuak
lurretik arrastaka doaz poliki
arratsalde honetako ordu luzeetan
azkenik paretak heltzen dituzten arte
haietatik nagi igotzen hasten direla.
Zure leihoaren ertzera iritsiko dira
argia desagertzen denean,
gauza oro itzalpetzen den unean
eta ilunabarraren azken argia amaitzerakoan:
zeruan kolore horizta ahula
gauaren urdin ilunak irensteko zorian.