Eraztuna
Mahaiaren azpian erratza pasatzen, ogi apurren artean galduta, zerbait mugitu da, metalezko soinua saltoka sortuz paretaren kontra jo duen arte. Xentimoko txanpona zelakoan ez diot arretarik jarri, baina erratzarekin berriz hurbildu naizenean, urre koloreko eraztun zahar eta txiki bat topatu dut. Norena ote?
Nire birramonak zituen altxor txikiak Banco Guipuzcoanoko kutxa batean zeuzkan gordeta gerra hasi aurretik, hainbat eraztun, paparreko eta belarritako, kate eta medaila batzuk eta horrelako bitxiak.
Nazionalak Donostian sartzeko zeudela, bankuko arduradunek bezeroen gordailu guztiak Bilbora eraman zituzten, Errepublika eta Jaurlaritzaren aginteak han irauten zuelako, eta artean, gerra nork irabaziko zuen argi ez zegoelako. Lekualdaketa egin aurretik, bezero bakoitzari bankuak ziurtagiri bat eskaini zion, bertan gorderik zituzten ondasunen zerrendarekin, aurrerantzean itzuli ahal izateko.
Baina nazionalak Bilbora ere hurbildu zirenean, bankuak erabaki egin zuen kutxa guztiak La Rochelle uhartera eramatea, Frantziara, han babestuta egongo zirelakoan. Gerra amaituta eta Francoren erregimena indarrean, leku batetik bestera ibilitako ondasunak Donostiara bueltatu zituzten, baina bezeroek jaso nahi izan zituztenean, orduko agintariek ezezko borobila eman zieten, batzuei behintzat. Banco Guipuzcoanok luzatutako ziurtagirian oinarrituz, agintari berriek bitxiak tasatu zituzten nahi izan zuten moduan, eta eraztun, paparreko, belarritako, kate zein medaila haiengatik lau txakur eman zizkieten ordura arteko jabeei, ondasun guztiak errekisatuz.
Militar frankisten emazteek Avenidatik gora eta behera aurrerantzean erabili zituzten zilar eta urrezko apaingarriak, desjabetutako haiek ziren. Gaur egun abizen ospetsuetako oinordekoen eskuetan daude.
Amak esan dit sukaldean topatu dudan eraztun txiki hau bere abuelitarena zela, ez zuela gainerakoekin gorde beti jantzita eramaten zuelako, bere gogokoena zelako. Salbatu zen altxor hau armairu baten azpian egongo zen urte hauetan, gerra hartako tuneletik –munduan zehar bueltaka ibili ondoren edo dikataduraren zuloan iraun eta gero– salbatu zirenak bezala.
Partim del fet de que la insportable calor no em permet pensar com cal.
Però la foto em recorda les galeries soterrànies del circ de Tarragona, o alguns carrers mitjevals de Cervera a Lleida.
I amb la figura al fons quelcom més inquietant i espectral.
Intueixo que parles de corredors que travessen la frontera entre Espanya i França per fugir i amagar-se de la ignominiosa dictadura (que encara és present en l’ànim d’alguns dels seus gossos seguidors).
Una abraçada.
Comment by Lobogrino. — 2006 - 07 - 13 @ 12:04 pm
Doncs, no, aquest corredor es a un castell d’un país caribeny, al que el meu besavi va estar empressonat en una altre guerra. Però, tantmateix, serveix per a il·lustrar el texte, oi?
Comment by amuitz — 2006 - 07 - 16 @ 10:20 pm