Nola ahaztu?
Lehen aldiz ibilbide luzeko tren bat hartu nuenean atzerrira joateko, mediterraneoko kostaldean lauzpabost egun pasa nituen hango lagun ezagutu berri batzuekin. Etxera itzultzean, geltokian agurtzen nindutela, lagun haiek musika zinta bat oparitu zidaten, benetako altxorra, oroigarri ahaztezina.
Nire herria hain da txikia ibilbide luzeko tren bat hartzen duzunean, atzerrira eramaten zaituela derrigor, mundua ezagutzera. Lagun hauen herria handiagoa da, baina zinta hartan ezagutu nuen herri batek ez duela zertan handia izan behar bere misterioak goratu ahal izateko. Alta, txikitasunak eman ditzake gozamenik handienak; izan ere, orain dakit Itaka zer den.
Bidaia iniziatiko hura baino urte batzuk lehenago gertaera ikaragarriak izan ziren gurean, aurrerantzean errepikatuko zirenak, eta oroimen kolektiboan ezinbestean geratu zitzaizkigunak. Eta ikarak eta amorruak behartuta bizitza maitatzen ikasi genuen, ezinbestean hori ere.
Denboraren poderioz nire bigarren etxea bihurtu den hartan oparitu zidaten musika zintako abeslariak behin baino gehiagotan eduki izan du gogoan bere aberri txikia, sorterriari eginiko abesti zoragarrietan: bertako edozein kanpandorretik ondoko kanpandorreak ikus daitezkeela aipatu zigun, herrixken bakardadearen beldurra gogora ekarriz.
Baina gurean gertatutakoak ere kantatu zituen, bakoitzari bere izena emanez: duela hogeita hamaika urte Gasteizko bost langileak hil zituzten poliziei eta haien arduradunei assassins deituta, ozen, hiltzaileak. Eta hauen –edo hauen ondorengoen– barkamena eskatzen jarraitzen du, dugu, ezin baitugu ahaztu. Nola ahaztu? Lluís Llach: matxinada iraunkorra. Gràcies, de debò.
