Amuitz

Hautsi zen lasaitasuna
aulkitik labanak jauzi egin
eta geruza geldiak
hautsi zituenean,
zulatu, arrakalatu.
Unibertso osoa bakean zegoen
eta tupustean dena astindu egin zen,
labanak zeharkatu zituen
hormek mugatutako espazioak,
banan bana,
lurrikara batek etxe osoa
dantzan jarri izan balu bezala.
Dena hankaz gora geratu zen,
loreontziak lurrean erorita
mila zatitan apurtuta,
paretan zintzilik zeuden margoak
markoetatik aterata,
kandelaren argizaria isurita
zoru zuriaren gainean.
Gela guztietako argiak
itzali egin ziren,
armairuak erauzi,
leihoak danbadaka ireki.
Logelako ohearen gainean
paratu zen labana,
xafla zorrotza gora,
odol tanta lehorrek zikinduta.
Orduan hedatu zen berriro baretasuna.

 
Tramoiak dituen paneletan

dekorazio ezberdinak daude,

oihal bat goiko aldetik

dator behera,

sokek pixkanaka ekarria

kontrapisua gora,

eta itsaso urdinaren irudia

hedatzen da agertokiaren atzealdean,

baina berehala beste panel batek

ordezkatzen du aurrekoa,

honakoa eskuinetik dator erdirantz

eta ilunabar gorri baten koloreak

hartzen du agertoki osoa,

eta konturatu gabe,

beste mihise bat dator

oholtzaren azpitik gora

eta kolorerik gabeko espazioa

bihurtzen da agertokia,

baina hara non datorren ezkerretik

beste irudi bat

mendi izoztuak urrunean

agertokiaren atzean,

eta han nago ni,

oihalen artean,

goitik, azpitik eta aldeetatik

iristen zaizkidan ilusioen artean,

aldi berean itsaso azpian eta mendian,

bakarrik eta jende andanaren erdian,

zertan jakin gabe,

antzezlan honetan

nire papera zein den asmatu gabe,

denboran galduta

eta betiereko hemen.

(Irudia: Gau izartsua, Vincent van Gogh, Musée d’Orsay) 

Neguan kolorerik ez,

baina grisa, nabarra eta

okrearen milaka aldaera,

hosto galkorretako zuhaitzak biluzik,

lur emankorra itxaroan,

laino geruzak ostertzean galtzen dira

gris argitsuak eta ilunagoak difuminatuz,

haran goietatik datorren ura, ibaia,

zeruko izpi bakanak islatzen

mendixka baten alboan,

atseden hartzen duen zabalgunean,

lautada amaigabea

urruneko mendi kateek mugatuta,

kolorerik ez neguan,

sastraka belztu lehorrak eguraldi hobearen

gogo-minez eta itxaropenaz,

eta hiri hilaren harresiaren ondoan,

marroiak handiagotzen dituen

erraldoitasun lekurik gabearen erdian

eta berunezko zeruaren azpian

ahots ezagun bat oihuka,

garrasi bat,

ahaztu dudan hitzik zentzugabekoena

esaten:

han zinen zu ere.

Alexandria ur azpian geratu baino lehen

bazegoen hiriko auzo bat,

jende aberatsena.

Etxe baten aurrealdean

bi esfinge zeuden lorategian.

Gaur itsaso azpian dago etxea,

esfingeak erorita,

bertan izaki etereo bat bizi da

etorkizun hobearen bila.

Berak kontatu dit nola dagoen etxea,

urez beteta,

nola dauden esfingeak,

erdi iraulita etxe aurreko aldean,

berak kontatu dit han bizi ahal dela

izaera etereoa duelako.

Gaur arratsaldean kontatu dit

hori guzti hori,

bazkalosteko atsedenaldian,

hiri ureztatuaren gainean noizbehinka

ontzi baten kaskoa doalarik,

han goian, argia sortzen den lekuan,

atzean apar arin bat utzita. 

Zenbat gauza dira liburuetatik ezin ikas daitezkeenak? Enteleguak ezin du atzeman bera dela osotasun zatiezinaren aldaera bat besterik ez. Gehienera jota, intuizioak agindu dezake zer den izate gorena eta zer ilusioa, sena eta ezaguera mugatuta daudelako behe mailako planoetara. Liburu batean jartzen zuen guzti hau, eta nik ezin ikasi, horrelakoak ezin baitira liburuetatik jaso. Esperientziatik hartu beharreko gaitasunak dira, teoriek ez dute balio… eta nik jarraitu dut sukaldeko mahaian irakurtzen, liburu horretatik bertatik, zirimiriak leihoko kristala bustitzen duen bitartean, marialuisa-belar infusioa bukatu dudan arte.